Πρόγραμμα «Εξοικονομώ»: πρακτικός οδηγός για πολυκατοικίες
Το «Εξοικονομώ» δεν έχει αυτή τη στιγμή ανοιχτή πρόσκληση, αλλά χιλιάδες πολυκατοικίες υλοποιούν ήδη εγκεκριμένα έργα ή περιμένουν τον επόμενο κύκλο. Δείτε τι πραγματικά χρειάζεται μια πολυκατοικία για να μπει στο πρόγραμμα, ποιος αποφασίζει και πού κρύβεται το ρίσκο.
1. Πού βρισκόμαστε σήμερα: Εξοικονομώ 2025 και 2026
Αν ψάχνετε να κάνετε τώρα αίτηση στο «Εξοικονομώ» για την πολυκατοικία σας, η σύντομη απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή (Σεπτέμβριος 2026) ανοιχτή πρόσκληση. Ο πιο πρόσφατος ολοκληρωμένος κύκλος είναι το «Εξοικονομώ 2025», που δέχτηκε αιτήσεις από 8 Ιανουαρίου έως 20 Μαρτίου 2025 και βρίσκεται πλέον σε φάση υλοποίησης: οι πολυκατοικίες που εντάχθηκαν τότε προχωρούν (ή έπρεπε ήδη να έχουν προχωρήσει) στις εργασίες τους.
Οι προθεσμίες ολοκλήρωσης έργων για τα προγράμματα Εξοικονομώ 2021, 2023, 2025 και «Εξοικονομώ–Ανακαινίζω για Νέους» έχουν παραταθεί επανειλημμένα, με τελευταία καταληκτική ημερομηνία που για ορισμένες κατηγορίες δικαιούχων έφτασε τον Ιούλιο, και για άλλες τον Νοέμβριο του 2026. Αν η πολυκατοικία σας έχει ήδη ενταχθεί, αξίζει να ελέγξετε με τον μηχανικό ή τον διαχειριστή σας ποια ακριβώς προθεσμία ισχύει στην περίπτωσή σας.
Το «Εξοικονομώ 2026» έχει ήδη εξαγγελθεί, με προϋπολογισμό περίπου 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ (από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο), στόχο περίπου 62.000 κατοικίες και επιδότηση που αναφέρεται έως 80%. Μέχρι τη στιγμή σύνταξης αυτού του οδηγού δεν έχει δημοσιευτεί επίσημος Οδηγός Εφαρμογής, ούτε ακριβής ημερομηνία έναρξης ούτε τελικά ποσοστά ανά κλιμάκιο — όλα αυτά είναι αναμενόμενα και μπορεί να αλλάξουν μέχρι την επίσημη προκήρυξη.
Αν διαβάζετε αυτόν τον οδηγό μήνες μετά τη δημοσίευσή του, ελέγξτε πρώτα την επίσημη πύλη του προγράμματος πριν οργανώσετε οτιδήποτε στη συνέλευσή σας, γιατί οι όροι κάθε κύκλου του Εξοικονομώ αλλάζουν σημαντικά — από τα ποσοστά επιδότησης μέχρι τις επιλέξιμες παρεμβάσεις.
2. Ποιες παρεμβάσεις αφορούν την πολυκατοικία
Για πολυκατοικίες, το πρόγραμμα προβλέπει δύο βασικούς τύπους αίτησης. Ο διαχωρισμός αυτός καθορίζει και ποιος αποφασίζει τι, οπότε αξίζει να τον έχετε ξεκάθαρο πριν καν ανοίξετε συζήτηση στη γενική συνέλευση.
- Τύπος Α — αφορά όλο το κτίριο μαζί: κοινόχρηστα (κέλυφος, στέγη, κοινόχρηστο σύστημα θέρμανσης) και ταυτόχρονα τα επιμέρους διαμερίσματα (κουφώματα, εσωτερικές παρεμβάσεις).
- Τύπος Β — αφορά αποκλειστικά τις κοινόχρηστες παρεμβάσεις, χωρίς να μπαίνουν στο πρόγραμμα τα διαμερίσματα ξεχωριστά. Είναι ο τύπος που συνήθως επιλέγεται όταν δεν συμφωνούν όλοι οι ιδιοκτήτες να κάνουν και ατομικές εργασίες.
Στις κοινόχρηστες παρεμβάσεις που αναφέρονται συνήθως εντάσσονται η θερμομόνωση του κελύφους (εξωτερική τοιχοποιία, στέγη/ταράτσα — δείτε και τον οδηγό για τη μόνωση ταράτσας), η αντικατάσταση παλιών κουφωμάτων στα κοινόχρηστα σημεία, η αναβάθμιση ή αντικατάσταση του κεντρικού συστήματος θέρμανσης, και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στην κοινόχρηστη ταράτσα ή δώμα. Ο ενεργειακός επιθεωρητής είναι αυτός που καταγράφει στο έντυπο του ΠΕΑ ποιες από αυτές τις παρεμβάσεις είναι πράγματι επιλέξιμες για το συγκεκριμένο κτίριο, ανάλογα με την υπάρχουσα κατάστασή του.
3. Οι βασικές προϋποθέσεις ένταξης
Πριν από οτιδήποτε άλλο, χρειάζεστε έναν ενεργειακό επιθεωρητή. Η διαδικασία στηρίζεται σε δύο ενεργειακές επιθεωρήσεις — μία πριν και μία μετά τις εργασίες — και όχι σε μία απλή εκτίμηση.
Απαιτείται Α' Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν την ένταξη, με την κατοικία ή το κτίριο να κατατάσσεται σε ενεργειακή κατηγορία χαμηλότερη ή ίση της Γ. Οι παρεμβάσεις πρέπει να οδηγούν σε αναβάθμιση κατά τουλάχιστον 3 ενεργειακές κατηγορίες, ή σε εξοικονόμηση ενέργειας άνω του 30%.
Οδηγός Εφαρμογής «Εξοικονομώ 2025» (ΥΠΕΝ).Το «τουλάχιστον 3 κατηγορίες» λειτουργεί ως γενικός κανόνας, αλλά το ακριβές ελάχιστο μπορεί να διαφοροποιείται λίγο ανάλογα με τον τύπο αίτησης (μεμονωμένη κατοικία, πολυκατοικία Τύπου Α ή Τύπου Β) και το σημείο εκκίνησης του κτιρίου στο Α' ΠΕΑ. Ο μηχανικός σας είναι αυτός που θα σας πει τι ακριβώς ισχύει για τη δική σας πολυκατοικία, με βάση τον τρέχοντα Οδηγό.
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εκδίδεται Β' ΠΕΑ, το οποίο πρέπει υποχρεωτικά να συνταχθεί από διαφορετικό ενεργειακό επιθεωρητή από αυτόν που εξέδωσε το Α' ΠΕΑ — έτσι ώστε η επίτευξη του ενεργειακού στόχου να πιστοποιείται ανεξάρτητα και όχι από τον ίδιο επαγγελματία.
Οδηγός Εφαρμογής «Εξοικονομώ 2025» (ΥΠΕΝ).Στην πράξη αυτό σημαίνει δύο ξεχωριστές αμοιβές επιθεωρητή και δύο ξεχωριστά ραντεβού, κάτι που αξίζει να προϋπολογίσετε από την αρχή μαζί με το κόστος των ίδιων των εργασιών.
4. Ποια πλειοψηφία χρειάζεται η απόφαση της συνέλευσης
Εδώ βρίσκεται το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη σύγχυση, και είναι έντιμο να το πούμε καθαρά: οι πηγές δεν συμφωνούν πλήρως. Αρκετές αναφορές γύρω από το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» περιγράφουν την ένταξη κοινοχρήστων παρεμβάσεων ως κάτι που χρειάζεται ομόφωνη απόφαση (δηλαδή συναίνεση του 100% των συνιδιοκτητών), αφού πρόκειται ουσιαστικά για δαπάνη βελτίωσης του κτιρίου η οποία μπορεί να απαιτεί ενίσχυση πέρα από τα τρέχοντα κοινόχρηστα.
Από την άλλη, δημοσιεύματα του Φεβρουαρίου 2025 και μετά αναφέρουν ότι, στο πλαίσιο νομοθετικών αλλαγών (και ενός υπό συζήτηση νέου Κώδικα Ιδιοκτησίας), η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κοινόχρηστη ταράτσα, καθώς και άλλες «πράσινες» παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους (θερμομόνωση, αντλίες θερμότητας, φορτιστές ηλεκτρικών οχημάτων), μπορεί πλέον να αποφασίζεται με απλή πλειοψηφία 51% των ιδιοκτητών, αντί για ομοφωνία.
Δεν έχουμε εντοπίσει πρωτογενές κείμενο (ΦΕΚ ή τον ίδιο τον Οδηγό Εφαρμογής) που να επιβεβαιώνει ρητά ποιο από τα δύο ισχύει σήμερα, ούτε αν διαφοροποιείται ανά είδος παρέμβασης. Πριν συγκαλέσετε συνέλευση με αυτό το θέμα, ελέγξτε τον συγκεκριμένο Κανονισμό της πολυκατοικίας σας και τον τρέχοντα Οδηγό Εφαρμογής του κύκλου στον οποίο σκοπεύετε να ενταχθείτε — μην βασιστείτε μόνο σε ό,τι διαβάσατε σε ένα άρθρο.
Ανεξάρτητα από το ποιο ποσοστό τελικά απαιτείται, η σωστή καταγραφή της πλειοψηφίας στο πρακτικό είναι κρίσιμη: μια απόφαση ένταξης σε πρόγραμμα επιδότησης που αμφισβητείται αργότερα ως προς την απαρτία ή την πλειοψηφία μπορεί να καθυστερήσει σοβαρά ή να ματαιώσει ολόκληρη τη διαδικασία.
5. Πόσο επιδοτείται και πώς πληρώνεται
Στο «Εξοικονομώ 2025», το ποσοστό επιδότησης φαίνεται να κλιμακωνόταν ανάλογα με το εισόδημα κάθε συνιδιοκτήτη. Τα παρακάτω νούμερα προέρχονται από δευτερογενή άρθρα που συνοψίζουν τον Οδηγό Εφαρμογής και όχι από απευθείας ανάγνωση του πρωτογενούς PDF, οπότε να τα διαβάσετε ως ενδεικτικά, όχι ως ακριβή δεδομένα.
| Εισοδηματική κατηγορία (ενδεικτικά) | Ποσοστό επιδότησης |
|---|---|
| Πολύ χαμηλό εισόδημα (ατομικό <5.000€ / οικογενειακό <10.000€) | έως ~95% |
| Γενική κατηγορία | ~50% |
| Πολύτεκνοι, ΑμεΑ, σεισμόπληκτοι σε συγκεκριμένες περιοχές | ~65%-80% |
Σε μια πολυκατοικία, αυτό συνήθως σημαίνει ότι κάθε διαμέρισμα/ιδιοκτήτης μπαίνει στο πρόγραμμα με το δικό του ποσοστό επιδότησης ανάλογα με το ατομικό ή οικογενειακό του εισόδημα, ακόμα κι όταν η παρέμβαση είναι κοινόχρηστη — κάτι που μπορεί να περιπλέξει τον καταμερισμό της ιδίας συμμετοχής μεταξύ των διαμερισμάτων.
Η πολυκατοικία πληρώνει πρώτη, η επιδότηση έρχεται μετά. Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να έχει ξεκάθαρα στο μυαλό του κάθε διαχειριστής πριν υπογράψει σύμβαση με ανάδοχο.
Η επιδότηση καταβάλλεται σε δύο δόσεις: μια προκαταβολή που αντιστοιχεί περίπου στο 70% του ποσού μετά την ένταξη, και το υπόλοιπο ~30% στην τελική εκταμίευση, όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες και εκδοθεί το Β' ΠΕΑ. Στην πράξη, ο ανάδοχος ή ο προμηθευτής υλικών πρέπει συνήθως να πληρωθεί πρώτα από τους ιδιοκτήτες (ή μέσω δανείου ιδίας συμμετοχής με επιδοτούμενο επιτόκιο, όπου προβλεπόταν), και μόνο μετά εισπράττεται η επιδότηση.
Αν η πολυκατοικία δεν έχει επαρκές αποθεματικό ή πρόσβαση σε δάνειο, η ανάγκη να πληρωθεί πρώτα ο ανάδοχος μπορεί να δημιουργήσει πραγματική πίεση στα ταμεία της. Έχουν επίσης καταγραφεί καθυστερήσεις σε χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσης έργων, γεγονός που οδήγησε σε διαδοχικές παρατάσεις προθεσμιών μέσα στο 2026 — υπολογίστε αυτό το ενδεχόμενο στον σχεδιασμό σας και μη βασιστείτε σε "σφιχτά" χρονοδιαγράμματα.
6. Πρακτικά βήματα αν σκέφτεστε να κάνετε αίτηση
Ανεξάρτητα από το πότε θα ανοίξει ο επόμενος κύκλος, υπάρχουν βήματα που μια πολυκατοικία μπορεί να κάνει από τώρα ώστε να είναι έτοιμη να κινηθεί γρήγορα όταν ανοίξει η πρόσκληση.
- Ζητήστε ένα ενδεικτικό Α' ΠΕΑ. Ένας ενεργειακός επιθεωρητής μπορεί να σας πει κατά προσέγγιση σε ποια κατηγορία βρίσκεστε σήμερα και τι παρεμβάσεις θα σας έφερναν κάτω από τη Γ κατηγορία.
- Ανοίξτε το θέμα στη συνέλευση νωρίς. Ενημερώστε τους συνιδιοκτήτες για την ενδεχόμενη ανάγκη ίδιας συμμετοχής και προχρηματοδότησης, ώστε η απόφαση να μην παρθεί βιαστικά όταν ανοίξει η πρόσκληση.
- Επιλέξτε τύπο αίτησης. Συζητήστε αν σας συμφέρει Τύπος Α (όλο το κτίριο) ή Τύπος Β (μόνο κοινόχρηστα), ανάλογα με το πόσοι ιδιοκτήτες θέλουν να συμπεριλάβουν και τα διαμερίσματά τους.
- Ζητήστε προσφορές από αναδόχους από τώρα. Έτσι θα έχετε ρεαλιστική εικόνα κόστους πριν δεσμευτείτε σε ποσά επιδότησης.
- Παρακολουθείτε την επίσημη πύλη του προγράμματος. Οι όροι του «Εξοικονομώ 2026» -όταν δημοσιευτούν- θα καθορίσουν τελικά ποσοστά, προθεσμίες και προϋποθέσεις, που μπορεί να διαφέρουν από τον κύκλο του 2025.
- Προγραμματίστε το Β' ΠΕΑ από την αρχή. Κλείστε ραντεβού με δεύτερο, διαφορετικό επιθεωρητή έγκαιρα, ώστε να μην καθυστερήσει η τελική εκταμίευση.
Πολλές πολυκατοικίες αναθέτουν αυτόν τον συντονισμό στον διαχειριστή τους ή σε εταιρεία διαχείρισης (π.χ. η Proper το αναφέρει ως μία από τις υπηρεσίες που συντονίζει για λογαριασμό πολυκατοικιών), ακριβώς επειδή απαιτεί παρακολούθηση πολλών παράλληλων προθεσμιών. Δείτε επίσης τον οδηγό για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίου για το τι αξίζει να προτεραιοποιήσετε τεχνικά, ανεξάρτητα από επιδότηση.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ανοιχτό αυτή τη στιγμή το πρόγραμμα Εξοικονομώ για πολυκατοικίες;
Όχι. Το «Εξοικονομώ 2025» δέχτηκε αιτήσεις από 8/1/2025 έως 20/3/2025 και βρίσκεται τώρα σε φάση υλοποίησης εγκεκριμένων έργων. Το «Εξοικονομώ 2026» έχει εξαγγελθεί αλλά δεν έχει ανοίξει ακόμη — αναμένεται στο 2ο εξάμηνο του 2026, χωρίς επίσημο Οδηγό Εφαρμογής μέχρι στιγμής.
Χρειάζεται ενεργειακή επιθεώρηση πριν κάνουμε αίτηση στο Εξοικονομώ;
Ναι, απαιτείται Α' Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) πριν την ένταξη, το οποίο πρέπει να κατατάσσει το κτίριο σε κατηγορία Γ ή χαμηλότερη. Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών εκδίδεται και δεύτερο ΠΕΑ από διαφορετικό ενεργειακό επιθεωρητή, για να πιστοποιηθεί η πραγματική αναβάθμιση.
Τι πλειοψηφία χρειάζεται η συνέλευση της πολυκατοικίας για να μπει σε πρόγραμμα Εξοικονομώ;
Εδώ οι πηγές διίστανται: αρκετές αναφέρουν ότι απαιτείται ομόφωνη απόφαση (100% των συνιδιοκτητών) για κοινόχρηστες παρεμβάσεις μέσω του προγράμματος, ενώ πιο πρόσφατες αλλαγές φαίνεται να επιτρέπουν απλή πλειοψηφία 51% ειδικά για «πράσινες» παρεμβάσεις σε κοινόχρηστους χώρους. Ελέγξτε τον Κανονισμό της συγκεκριμένης πολυκατοικίας και τον τρέχοντα Οδηγό Εφαρμογής πριν προχωρήσετε.
Ποιο είναι το ποσοστό επιδότησης που μπορεί να πάρει μια πολυκατοικία;
Στο Εξοικονομώ 2025 το ποσοστό κλιμακωνόταν ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία κάθε συνιδιοκτήτη — ενδεικτικά έως ~95% για πολύ χαμηλά εισοδήματα και βασικά ~50% για τη γενική κατηγορία, με προσαυξήσεις για πολύτεκνους, ΑμεΑ και σεισμόπληκτους. Οι ακριβείς κλίμακες πρέπει πάντα να επιβεβαιώνονται στον ισχύοντα Οδηγό Εφαρμογής του εκάστοτε κύκλου.
Ποιος πληρώνει πρώτος τον εργολάβο — η πολυκατοικία ή το πρόγραμμα;
Συνήθως πρέπει πρώτα να πληρωθεί ο ανάδοχος/προμηθευτής από τους ιδιοκτήτες (ή μέσω δανείου ίδιας συμμετοχής), και μετά εκταμιεύεται η προκαταβολή της επιδότησης (γύρω στο 70%)· το υπόλοιπο δίνεται στην τελική ολοκλήρωση. Αυτό σημαίνει πραγματικό ρίσκο προχρηματοδότησης για την πολυκατοικία.
Καλύπτει το πρόγραμμα φωτοβολταϊκά στους κοινόχρηστους χώρους της πολυκατοικίας;
Ναι, τα φωτοβολταϊκά σε κοινόχρηστη ταράτσα ή δώμα αναφέρονται ως επιλέξιμη παρέμβαση, συνήθως με προαπαιτούμενο κάτοψη του ελεύθερου εμβαδού από μηχανικό και έγκριση της συνέλευσης. Οι ακριβείς όροι επιλεξιμότητας πρέπει να επιβεβαιώνονται στον τρέχοντα Οδηγό Εφαρμογής, καθώς διαφέρουν ανά κύκλο.
Πηγές και διατάξεις
ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ 2025 – Επίσημη πύλη προγράμματος (ΥΠΕΝ) — η επίσημη σελίδα του προγράμματος με ανακοινώσεις και έγγραφα.
Συχνές Ερωτήσεις – Απαντήσεις, 2η Έκδοση (PDF, ΥΠΕΝ) — αναλυτικές διευκρινίσεις πάνω στον Οδηγό Εφαρμογής.
Εξοικονομώ 2025 – Επίσημη υπηρεσία, gov.gr — σημείο εκκίνησης για την ηλεκτρονική υποβολή αίτησης.
Παράταση έως 17 Ιουλίου για τα προγράμματα «Εξοικονομώ» – ΥΠΕΝ — ανακοίνωση για τις παρατάσεις προθεσμιών ολοκλήρωσης έργων.
Φωτοβολταϊκά σε πολυκατοικίες: Εγκατάσταση με συμφωνία του 51% – ot.gr — για το ζήτημα της πλειοψηφίας στις «πράσινες» παρεμβάσεις.
Εξοικονομώ 2026: Έτοιμο το νέο πρόγραμμα – Alfavita — όσα έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής για τον επόμενο κύκλο.
